Uit de Mode - De inloopkast van het museum

Het Centraal Museum in Utrecht verzamelt al een eeuw mode. Wat ooit begon als een collectie historische kledingstukken en accessoires werd honderd jaar geleden omgevormd tot een verzameling die vanuit de actualiteit verder werd uitgebreid. Jonkvrouw Carla de Jonge, die in 1917 in dienst trad bij dit museum, speelde een essentiële rol bij de vorming van de collectie en de professionalisering van het vak modeconservator. Deze mijlpaal viert het Centraal Museum met de tentoonstelling Uit de Mode.

2
2
Video

Het Centraal Museum pakt de zomer van 2017 groots uit met een nieuwe modetentoonstelling. Voor het eerst staan ruim 100 hoogtepunten uit de eigen modeverzameling in de spotlights. Bekijk gauw de sneak preview en vang een glimp op van de voorbereidingen en de vormgeving door Maison the Faux.

Link

Klik hier voor meer informatie over de tentoonstelling op de website van het Centraal Museum.

Centraal Museum
favoriet  1
 
Collectie

Herenhoed van geel vilt. Bol heeft conische vorm. Brede rand.

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Hoge bolhoed van bordeauxrode wol met aan beide zijden en aan de bovenkant een indeuking. De hoedrand is circa 6 cm breed.

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Tweedelige galajapon van lichtgroene ripszijde met veelkleurig borduurwerk in zijde. 001: overkleed; 002: rok.

Centraal Museum
favoriet  1
 
Centraal Museum
favoriet  1
 
Collectie

Uit het werk van de Nederlandse mode-ontwerper Jan Taminiau spreekt een voorliefde voor nostalgie, dat zich uit in de keuze van materialen, techni

Video

Conservator Ninke Bloemberg legt kinderen uit hoe en waarom kindermode uit vroeger tijden bewaard wordt in een museumdepot.

Link

De Jonge was een veelzijdige kunsthistorica, die belangrijke sporen heeft nagelaten in de Nederlandse kunst- en museumwereld. Zij was een bekende en vaak dominante figuur in Utrecht en in de kunst- en museumwereld, waar zij vele nevenfuncties bekleedde.

Link

De catalogus van de modetentoonstelling uit 1936 is nog altijd te koop!

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Ivoorkleurig wollen winterjurkje voor een meisje. Er is effen en gestreepte stof (ingeweven) gebruikt.

Centraal Museum
favoriet  2
 
Collectie

Drie meter lange sleep van lavendelkleurige moiré-zijde geborduurd met chenille en glazen imitatieparels, afkomstig van de familie Both Hendriksen

Centraal Museum
favoriet  2
 
Collectie

Jurk van rood kunstzijden satijn met typerende Fong-Leng applicaties in paars, groen en blauw. Gedragen door Mathilde Willink.

Centraal Museum
favoriet  1
 
Collectie

Ten layered jacket with matching pants in chocolate brown wool, cropped fitted powderpink wool turtleneck (10-delig jasje /001-010, broek /011 en c

Video

Viktor and Rolf devoted the look of their fall/winter runway show to Swinton’s aesthetic, and made up all of the models to look like her.

Video

Fong Leng over Mathilde Willink

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Rok van rozerood gematelasseerd zijden satijn

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Latex lichaamsvolgend overall waar aan een groot aantal metalen deeltjes kleven.

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Hofjapon van geel satijn, versierd met ranken van parelen gouddraad en pailletten; het boord, de jabot en de ruche langs de mouwen van beige kant.

Centraal Museum
favoriet  1
 
Video

Het Centraal Museum in Utrecht is een landelijke zoektocht gestart naar de bijzondere dekbedjas die Maison Martin Margiela maakte voor H&M in 2011. De jas is geïnspireerd op de iconische couture-dekbedjas van Martin Margiela uit 1999. Het Centraal Museum wil de H&M-dekbedjas samen met het confectie-ontwerp presenteren in degr ote modetentoonstelling die komende zomer in 2017 opent.

Video

Afgelopen december deed het Centraal Museum een oproep. Voor de tentoonstelling 'Uit de mode' was het museum op zoek naar de bijzondere dekbedjas die Maison Martin Margiela maakte voor H&M in 2011. Goed nieuws: we hebben hem gevonden! Modeconservator Ninke Bloemberg haalde de jas op bij Nick in Amsterdam. Het Centraal Museum presenteert de H&M-dekbedjas samen met het couture-ontwerp in de grote modetentoonstelling 'Uit de mode', die te zien is van 9 juli tot en met 22 oktober 2017.

Martin Margiela, dekbedjas, 1999/2000, Centraal Museum Utrecht
favoriet  6
 

De dekbedjas uit 1999/2000 is een van de meest iconische ontwerpen van modehuis Maison Martin Margiela. In 2012 werd het ontwerp voor de samenwerking met winkelketen H&M aangepast voor het grote publiek. Maakt het constructivistisch vraagstuk van Margiela hiermee de sprong naar de mainstream? 

Centraal Museum
favoriet  1
 
Collectie

Look 9 is een zilvergrijze jurk van zijde met metaaldraad. De jurk is handgemaakt en heeft een kraag die de vorm van koraal heeft.

3D-geprinte, witte jurk.
Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Escapism look 11, Iris van Herpen (ontwerper) en Daniel Widrig (architect), 2011

Video

In dit interview vertelt modeontwerpster Iris van Herpen over haar inspiraties, haar achtergrond en samenwerkingsverbanden. De opnames zijn gemaakt in haar atelier en geven daardoor inzicht in het vervaardigingsproces.

Link

Van een eigen modelabel tot het vormgeven van een modetentoonstelling, multidisciplinair Maison the Faux laat hun visie op mode zien tijdens de tentoonstelling Uit de Mode in het Centraal Museum Utrecht. Modemuze sprak tijdens de opbouw met Tessa de Boer.

Het Centraal Museum verzamelt al een eeuw mode. Wat ooit begon als een collectie historische kledingstukken en accessoires werd honderd jaar geleden omgevormd tot een verzameling die vanuit de actualiteit verder werd uitgebreid. Jonkvrouw Carla de Jonge, die in 1917 in dienst trad bij dit museum, speelde een essentiële rol bij de vorming van de collectie en de professionalisering van het vak modeconservator. Deze mijlpaal viert het Centraal Museum met de tentoonstelling Uit de Mode.

Het museum heeft inmiddels een modecollectie van ruim 10.0000 items en behoort tot de beste collecties van Europa. Hieruit zijn voor de tentoonstelling Uit de Mode circa 100 topstukken geselecteerd. Op deze themapagina is een kleine selectie van deze modetentoonstelling verzameld.

De maker

“Ze werd beschouwd als de best geklede vrouw van de stad Utrecht”. Caroline Henriette de Jonge (1886-1972), roepnaam Carla, startte in 1917 als archivaris van de stedelijke collectie van Utrecht. Met een promotie op het gebied van de kostuumgeschiedenis op zak is het niet verwonderlijk dat ze zich al snel inzet om de nog prille modeverzameling uit te breiden. En met groot succes.

IJverig als ze is, schrijft ze welgestelde dames uit de regio aan om een bruikleen of schenking te overwegen, want: “Het is toch altijd veel aardiger dat de oude costuums goed opgesteld in een museum te zien zijn, dan dat ze geheel vergeten in een kamferkist liggen.”

"Het Costuum onzer Voorouders" - de modetentoonstelling uit 1936

Een ware blockbuster, zo zouden we vandaag de dag de tentoonstelling "Het Costuum onzer Voorouders" uit 1936 noemen. De Haagse Ridderzaal vormde het statige decor voor zo’n 200 unieke kledingstukken, die mede door de onvermoeibare inzet van Carla de Jonge bijeen werden gebracht.

Niet minder imponerend was het chronologische kostuumoverzicht van 1750 tot 1915, dat een prominente plek kreeg in de opstelling,voor de kennis van de mode verreweg het belangrijkste, aldus jonkvrouw de Jonge.

"Het Costuum onzer Voorouders" was slechts een maand te zien. Met bezoekersaantallen van wel 2000 per dag bleek de tentoonstelling een groot succes en reisde later dat jaar door naar Arnhem, Amsterdam en Rotterdam. Nog belangrijker is wellicht dat de kostuums, veelal uit particulier bezit, na afloop van de tentoonstelling aan verschillende museumcollecties werden geschonken.

Het Centraal Museum kende ook diverse gulle gevers. De Jonge schreef hierover in 1937: “Ik heb de costuumverzameling pas geheel laten reorganiseeren, nadat ik zooveel nieuwe aanwinsten had gekregen door de costuumtentoonstelling van verleden jaar.”

De drager

Een kinderjurkje met roze strikken, een ensemble met tien jasjes of een markante muze: de dragers spelen in deze in de tentoonstelling ook een hoofdrol. We kijken niet alleen naar de persoon, maar ook naar de opvattingen van hedendaagse ontwerpers over de dragers. Mode en muzen lijken onlosmakelijk met elkaar verbonden, zo laten meerdere voorbeelden zien: een actrice en een societyfiguur.

Moderne ontwerpen belanden soms niet eens meer in een privé-garderobe, maar komen direct vanaf de catwalk in een museale modecollectie terecht. Van historische kledingstukken is de eigenaar niet altijd meer te achterhalen. Toch levert intensief speurwerk in archieven interessante feiten op, die weer nieuwe inzichten geven. Zo blijkt het kinderjurkje van het jongetje Gerlacus Ribbius-Peletier uit Linschoten te zijn geweest én lijken we weer iets dichter te zijn gekomen bij de mogelijke eigenares van de lavendelkleurige ‘Utrechtse’ hofsleep.

De restaurator

Textielrestauratoren werken in de tentoonstelling aan de restauratie van verschillende kostuums uit de modecollectie; werk dat doorgaans achter de schermen plaatsvindt. Door restauratie van de kwetsbare stoffen krijgen de kledingstukken een tweede (of derde, zelfs vierde) leven.

Helaas is dat niet bij alle collectiestukken mogelijk: sommige zijn zelfs daarvoor té kwetsbaar geworden. Dat maakt ze niet meteen minder interessant: van een zijden hofjapon met een bijzondere decoratie van parels en gouddraad weten we bijvoorbeeld wie deze heeft gemaakt en wie de japon tijdens welke gelegenheid heeft gedragen. Reden genoeg om de japon tóch te tonen, weliswaar liggend.

Materiaal en techniek

In de tentoonstelling zijn uiteenlopende kledingstukken te zien die bijzondere technieken en materialen weergeven om kostuumontwerpen mee te vervaardigen. Om maar enkele voorbeelden te noemen: hout, metaal, papier, polyamide, sits en Zaans stikwerk. Dit biedt een uitgelezen kans om bijzondere kledingstukken te tonen die anders nauwelijks - of zelfs nooit - te zien zijn.

Sommige technieken zijn zo goed als vergeten, zoals het tamboereren. Andere bieden grote uitdagingen bij het voor lange tijd ‘conserveren’, zoals de combinatie van de metalen magneten, pinnen en het zwarte latex in de installatie van Bart Hess.

De visionair

”Clothes are our view of the world and the world’s view of us”, zo schrijft Virginia Woolf. In hoeverre verbeelden ontwerpen een tijdgeest? Zijn het statements over duurzaamheid, experimenten met nieuwe materialen, liefdesbetuigingen voor het vakmanschap, of ingrediënten van Fingerspitzengefühl?

In de tentoonstelling Uit de Mode toont het museum enkele recente aanwinsten en blikken ze vooruit door letterlijk een platform te bieden aan aanstormend modetalent. Trends zijn vluchtig en worden vermeden; de tijdgeest is veel interessanter. Wat houdt hedendaagse makers bezig? Waardoor wordt een modeontwerper geïnspireerd? En wanneer is iets interessant voor de museale modecollectie?

Auteur
Malou Sumah
redactie themapagina's