Resist! Verzet in de mode

Het woord ‘verzet’ roept bij iedereen een andere associatie op. De een denkt misschien aan een persoonlijke ervaring. De ander aan een moment in de geschiedenis, zoals verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog of de Civil Rights Movement (Black Power Movement), de opkomst van het feminisme, of aan de huidige LHBTI-beweging. Speciaal voor de tentoonstelling ‘Resist! Take a stand in fashion’ in OSCAM maakte Modemuze een selectie collectiestukken binnen het thema ‘verzet’.

1
 
Museum Rotterdam
favoriet  0
 
Collectie

Zelfgemaakte ovalen broche van goud beschilderd karton aan de achterzijde en naturel met bloemetjes beschilderde lederen voorzijde met de woorden "

Stichting Nationaal Museum van Wereldculturen
favoriet  0
 
Korte zwarte leren jas, maker onbekend, 1981-83, Museum Rotterdam
favoriet  7
 

Waar de korte zwarte leren jas begin jaren ’80 een kledingstuk van verzet was, is het nu onderdeel van de populaire (kleding)cultuur geworden. Waarin verschilt de boodschap die dragers van een leren jas in verschillende tijden communiceren en waarin komt die boodschap overeen? 

 

Link

Al sinds de jaren zeventig van de twintigste eeuw protesteren (vooral) Surinamers en Antillianen tegen Zwarte Piet en ze leggen daarbij soms een verband met slavernij. Zwarte Piet is bedacht door een Amsterdamse onderwijzer, halverwege de negentiende eeuw, dus niet lang voor de afschaffing van slavernij. In 2012 worden Amsterdammers Quinsy Gario en Jerry Kno’ledge Cesare gearresteerd tijdens de Sinterklaasintocht in Dordrecht, omdat zij T-shirts dragen met ‘Zwarte Piet is racisme’.

Stichting Nationaal Museum van Wereldculturen
favoriet  0
 
Collectie

Tuniek (jibbeh) die werd gedragen door mannelijke aanhangers van de Mahdi-beweging in Soedan (1881-1898).

Stichting Nationaal Museum van Wereldculturen
favoriet  0
 
Collectie

Nagenoeg vierkante hoofddoek ter herdenking dat 100 jaar geleden de slavernij in Suriname werd afgeschaft.

Stichting Nationaal Museum van Wereldculturen
favoriet  0
 
Collectie

Katoenen hoofddoek ter gelegenheid van de afschaffing van slavernij op die datum 75 jaar geleden.

Link

T-shirt, oorspronkelijk beige of licht legergroen. Mouwen afgescheurd, vele scheuren in het shirt die weer met veiligheidsspelden aan elkaar zijn gezet. Op de achterzijde in zwart en geel gesjabloneerd: "Koop en lees citroenvla" en op de voorzijde een in zwart en legergroene verf opgespoten afbeelding van Ronald Reagan en Margareth Thatcher en op de achtergrond de paddenstoel van een ontploffende neutronenbom.

Advertentie Gucci x Dapper Dan collectie 2018. Foto: Ari Marcopoulos.
favoriet  3
1

Verzet door conformisme: door het dragen van de laatste (en duurste) mode creeërt de drager een ‘ik hoor erbij’-uniform. Maar tegelijkertijd kan een logo-T-shirt met in kapitalen ‘Gucci’ over de borst gespeld, ook het hoogtepunt van tegendraadheid zijn. Vooral als Gucci’s Glamour (ofwel prijskaartje) contrasteert met jouw eigen achtergrond.

Link

Rood-wit-blauw gestreepte sjaal van wol met blauwe franje. Gedragen als passief verzetsjaal 1940-1945.

Link

Leren jas gedragen door Eliazar Blei Weissmann. Hij droeg deze jas tijdens zijn executie op 20 februari 1945 voor het gebouw van Nijverheid en Handel op de Coolsingel. Er zijn drie kogelgaten zichtbaar in de voorzijde van de jas, in het achterpand zijn ook drie gaten zichtbaar.

Lijfje-bustehouder, 1890-1910, collectie Amsterdam Museum.
favoriet  0
1

De comfortabele, korsetloze japonnen van de Reformbeweging stonden lijnrecht tegenover de luxueuze S-lijnjaponnen, gevormd door stevig ingesnoerde korsetten. In een tijd van het opkomend socialisme werd de Vereeninging voor Verbetering van Vrouwenkleeding opgericht, die met reformkleding vrouwen uit het korset wilden bevrijden.

 

Link

If it’s true, as Diana Vreeland once said, that “you can see the approaching of a revolution in clothes,” then the revolution is most surely at hand. Many fashion designers are channeling the post-election mood into collections that serve as a rallying cry—or, perhaps, a marching chant. Military-inspired ensembles. Aesthetics that hearken back to radicalized eras of the past. Mince-no-words slogan tees. Together, they make for the sartorial version of that classic, power-to-the-people protest chorus: Whose streets? Our streets! - Read the full article by clicking on the title.

Museum Rotterdam
favoriet  0
 
Collectie

Zeer licht verzilverde broche, vervaardigd uit een uitgezaagde stuiver waaruit de Nederlandse Leeuw is vrijgemaakt, met aan weerszijden twee één ce

Resist! Modemuze Marit Eisses. Damesbadpak, katoen, maker en drager onbekend, 1916-, collectie Centraal Museum, Utrecht, schenking 1959, foto Centraal Museum Utrecht,  Adriaan van Dam, inv.nr. 12457001-002
favoriet  8
 

Van 100 lagen natte kleding tot naaktzwemmen, en alles daartussenin. De afgelopen 150 jaar is zwemkleding een dramatische evolutie ondergaan, waarin het uiterlijk ervan balanceert tussen functionaliteit en zedelijkheid.

Link

De collectie werd geïnspireerd op de jaren zestig, een periode in de geschiedenis die werd gekenmerkt door de bevrijding van de vrouw en de sociale revolutie van mei ’68. De historische referentie is eerder expliciet, maar de link met de huidige actualiteit is overduidelijk te zien in de collectie. Dat werd meteen duidelijk toen het eerste model op de catwalk verscheen met een trui met het opschrift “C’est non, non et non”. - Read the full article by clicking on the title.

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Badpak van donkerblauw (marine) katoenen keperflanel. De ronde hals en de met een strook afgezette pijpen gegarneerd met een witte bies.

Link

While the intersection of fashion and political activism is complicated, most fashion designers and brands don’t usually come out in favor of or against a sitting President. However this year, from pussy hats to #dresslikeawoman to #shepersisted, fashion seemingly has taken a side in politics and it’s against Donald Trump. - Read the full article by clicking on the title.

Centraal Museum
favoriet  0
 
Link

Steeds meer vrouwen doen hun hoofddoek af als protest tegen de verplichte hijab, maar voor Iraanse vrouwen zijn kleding en rebellie al heel lang met elkaar verbonden.- Read the full article by clicking on the title.

https://centraalmuseum.nl/media/generated/adlib/33852_01.jpg.630x378_q50_upscale.jpg
Link

Het is een persoonlijk protest tegen het moderne modesysteem, waarin alles snel en oppervlakkig lijkt te zijn: de keuze van ontwerper Ronald van der Kemp om nieuwe, exclusieve collecties te maken van bestaande materialen en daarin verschillende stijlen te combineren. Deze lange japon uit Wardrobe Three, gecreëerd van een oude baal Toile de Jouy, is hier een bijzonder voorbeeld van. Herkenbaar is het dessin van de hiernaast getoonde achttiende-eeuwse rok. Maar in deze jurk is dit vertaald naar een hedendaags ontwerp, met verschillende referenties aan de modegeschiedenis zoals de opgezette kapmouwen. Utrecht; aankoop 2017.

Valentijn de Hingh, Amsterdam Rainbow Dress, collectie Amsterdam Museum, LHBTI,
favoriet  7
 

De Amsterdam Rainbow Dress, in de collectie van het Amsterdam Museum is een iconische jurk met een missie: met de tijd moet deze jurk de kleuren van de regenboog hebben.

Link

A quick glance through the feminist internet reveals that "resisting" has become a marketing tool rather than actual act. - Read the full article by clicking on the title.

Link

Photographers and lovers Carin Verbruggen en Ferry Drenthem Soesman van team 4.

https://scontent-lga3-1.cdninstagram.com/vp/b2cbaeceb14faf41b970fccd285fbbbe/5C0DBB87/t51.2885-15/e35/22709072_138398456888731_1131642114908618752_n.jpg
Link

Fotograaf Yves Saïdi van team 3.

Link

Online-portfolio van deelnemende fotograaf Alexander van Keulen - team 2

Link

Fotograaf Marques Malacia van team 1.

Link

Het Open Space Contemporary Art Museum (OSCAM) is een culturele trekpleister gevestigd in het CEC. Het museum werd geopend ter gelegenheid van 50 jaar Bijlmer om de culturele diversiteit en rijkheid van het Stadsdeel uit te lichten.

Welke tekenen van verzet zijn er te vinden in de mode- en kostuumgeschiedenis? Hoe kan je ‘verzet’ interpreteren als het gaat om kleding?

Neem bijvoorbeeld kleding die werd gedragen binnen de anarchistische punkbeweging in de jaren 1980. Of de penningen en broches die werden gedragen om pro-vaderlandse gevoelens (lees anti-Duits) mee tot uitdrukking te brengen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar er kan ook worden gedacht aan gelegenheidsdoeken met politieke statements, de boodschappen van angisa’s. Of de eerste badmode waarmee vrouwen zich vrijer konden bewegen in het water.

De modecollecties van musea zitten vol met uitingen van verzet, op allerlei verschillende manieren.

Wat te denken van het amazonekostuum? Tot eind 19e eeuw droegen dames zware rokken. Naarmate ruitersport onder vrouwen steeds populairder werd, werden er nieuwe modellen ontwikkeld om praktisch en veilig te kunnen rijden. De rok van dit ensemble is zo ontworpen dat tijdens het rijden de onderkant op gelijke hoogte blijft. Het gat met de split zorgt ervoor dat het rechter been vrij blijft, en opent wanneer het ergens achter blijft haken.

Interessant voorbeeld is de ontwikkeling van de Reformjapon. In 1899 werd in Nederland de Vereeniging voor Verbetering van Vrouwenkleeding opgericht. De bezwaren van de leden tegen de bestaande mode bestonden uit het op straat dragen van een sleep, hoge nauwe boorden, hoge hakken, maar vooral het insnoeren van de taille en de te zware, niet ademende stof. Een van de modellen die voor verbetering moesten zorgen is ontwikkeld door de Nederlandse Marie Thierbach-Paris, die naar eenvoudige, niet aan mode onderhevige kledingvormen streefde. 

Ook de Toule de Jouy jurk uit collectie Wardrobe Three (2016) van Ronald van der Kemp past binnen dit thema. Het is een persoonlijk protest tegen het moderne modesysteem, waarin alles snel en oppervlakkig lijkt te zijn: de keuze van ontwerper Ronald van der Kemp om nieuwe, exclusieve collecties te maken van bestaande materialen en daarin verschillende stijlen te combineren. Deze lange japon uit Wardrobe Three, gecreëerd van een oude baal Toile de Jouy, is hier een bijzonder voorbeeld van. Herkenbaar is het dessin van de hiernaast getoonde achttiende-eeuwse rok. Maar in deze jurk is dit vertaald naar een hedendaags ontwerp, met verschillende referenties aan de modegeschiedenis zoals de opgezette kapmouwen. 

Op deze themapagina kan je een deel van de ‘collectie van verzet’, en de reden waarom ze voor dit thema zijn gekozen, inzien.

Resist! Take a stand in fashion’ – de tentoonstelling

Dit thema hoort bij de foto- en blogtentoonstelling Resist! Take a stand in fashion’. Vier fotografen uit het netwerk van OSCAM werkten samen met bloggers en redacteuren uit de Modemuzecommunity. In teams selecteerden ze samen uit de online database van Modemuze een ‘object van verzet’. Deze diende als inspiratie voor nieuw werk, gecreeërd vanuit de inspiratie die voortkwam uit het gekozen object. Per team werd er een nieuwe fotoserie en een nieuw verhaal gemaakt. Samen presenteren ze hiermee een hedendaagse visie op verzet.

De tentoonstelling is in september te bezoeken bij OSCAM. Het werk van de fotografen kan je alvast bekijken door bovenaan op de links te klikken die naar hun online portofolio leidt.

OSCAM

(Open Contemporary Art Space Museum)
Bijlmerdreef 1289, Amsterdam

www.mafb.nl/oscam

Auteur
Malou Sumah
Educatiemedewerker mbo-mode