De geschiedenis van de blouse

In samenwerking met vakblad Kleur & Stijl duikt Modemuze in de oorsprong van een hedendaags kledingstuk. Op deze themapagina behandelen we de geschiedenis van de blouse. Iedereen heeft er wel een thuis in de kast hangen, maar wist je dat de blouse zijn oorsprong vindt in het hemd? Wat betekent het Franse woord blouse? Lees en klik vooral verder op linkjes en waan je (in de toch best) veelzijdige wereld van de blouse.

3
 
Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Blouse van witte gaze de soie gegarneerd met creme passement met gekleurde medaillons en wit satijnen ceintuur.

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Een wit linnen herenhemd met jabot.

2-deling fietskostuum, ca. 1900, Museum Rotterdam
favoriet  4
 

Het einde van de negentiende eeuw en het begin van de twintigste is een spannende tijd voor de vrouwengarderobe. In die periode komen er veel mannelijke elementen in de vrouwenkleding die we tot op de dag van vandaag herkennen.

favoriet  0
 

Een terugkerende klassieker blijft de witte blouse voor vrouwen, oversized of getailleerd, van katoen of satijn. Al een tijdje te zien op de catwalk en in het straatbeeld. Het straalt iets zakelijks uit, klaar om te gaan werken. Hoe is deze associatie ontstaan en sinds wanneer is witte blouse een item?

Link

Read about the S-Bend corset and the Pouter Pigeon effect.

Link

WWI jumper blouse, 1916. Popular because it had no fastenings (didn't need a servant to help you get in it) and was worn over the skirt.

Link

Blouse styles have not changed dramatically in the past few decades, but every era has a little something that makes its blouses different. 1940s blouses are easily identified as having tailored collars, button up fronts, and puff sleeves.

Blouses were always worn tucked into skirts or pants with a bit of blousing left out to keep them comfortable to move in. Inspired by the menswear fit, the 1940s blouse took on a different shape than the feminine 1930s which favored large bows, ruffles and flounces. In the summer, short crop tops and knit t-shirts were the sporty, trendy, tops to wear.

Link

Link naar Fashionscene: terug in de tijd met de blouse

Video

Katherine Hepburn in Holiday (1938) wearing the famous white blouse.

Link

There's no other closet staple that's as timeless or as versatile as the white button-down shirt. This season, designers like Joseph Altuzarra, Raf Simons, and Alexander Wang re-visited button-downs and sent out re-imagined variations with fresh colors and new silhouettes. But despite their modern twists and cool detailing, one thing has remained clear—none will come close to superseding the classic white.

Don't believe us? We dug deep into our archives and unearthed iconic white shirt moments worn by Hollywood's most legendary stars while on and off the red carpet and big screen.

Link

Hoe zet je een kraag aan? Bekijk de uitleg op knipmode.nl.

Link

Klopt het eigenlijk wel dat er ook heren blouses zijn of moeten we dat eigenlijk heren overhemden noemen? Want was het verschil tussen een blouse en een overhemd? er zit toch weining verschil in de betekenis zou je zeggen?

In samenwerking met vakblad Kleur & Stijl duikt Modemuze in de oorsprong van een hedendaags kledingstuk. Op deze themapagina behandelen we de geschiedenis van de blouse. Iedereen heeft er wel een thuis in de kast hangen, maar wist je dat de blouse zijn oorsprong vindt in het hemd? Wat betekent het Franse woord blouse? Lees en klik vooral verder op linkjes en waan je (in de toch best) veelzijdige wereld van de blouse.

Hemd en overhemd

Het hemd is al eeuwen oud, mannen en vrouwen droegen het kledingstuk als onderkleding. Het was de eerste laag kleding met daar altijd iets bedekkend overheen, bijvoorbeeld een dichtgesnoerd jasje. Het hemd werd tot omstreeks 1850 van linnen gemaakt en daarna ook van katoen[1]. Lange tijd werd het kledingstuk als onderkleding gedragen, maar wanneer is het hemd uiteindelijk een overhemd geworden? Wat is überhaupt het verschil? Dit kan je misschien halen uit de beschrijving van deze kledingstukken:

- Hemd: Dit is een ruim en lang, soms tot op de knieën reikend onderkleed van linnen, katoen, enz., vroeger, gelijk thans nog veelal, op het blote lijf gedragen.
- Overhemd: Een hemd dat over het andere ondergoed heen gedragen wordt, gewoonlijk van fijner stof en wat korter dan het gewone hemd, en met een (voorheen geplooide, thans meestal gladde) gestreken borst; vervolgens ook: een gestreken borststuk, onder de opening van het vest gedragen zogenaamd front of halfhemd. (Eerste citaat uit 1773)
- Onderhemd: Het hemd, dat op het blote lijf wordt gedragen in tegenstelling van het overhemd. 

Wanneer een overhemd is ontstaan is niet te achterhalen, maar de beschrijvingen geven wel een kader in wat precies het verschil is tussen deze kledingstukken. De benaming zegt het zelf al: onder en over. Maar het ligt ook aan de lengte van het kledingstuk, de stof en hoe het kledingstuk valt en wordt gedragen. Zo is het hemd lang en tot op de knie en is het overhemd daarentegen korter en gemaakt van wat fijnere stoffen.

Hemd versus blouse

Het hemd en onderhemd werd door zowel mannen als vrouwen gedragen[2], maar wat betreft het overhemd is dit toch echt een kledingstuk wat werd gedragen door mannen. Officieel is het de regel dat een overhemd voor vrouwen een blouse wordt genoemd en er dus geen blouses voor heren bestaan. Daarnaast is er ook een verschil in vorm, zou is deze bij de vrouw gerend en heeft het hemd voor mannen zijsplitten. 

De naam blouse verwijst naar het woord ‘bloezen’. Bloezen wil zeggen ‘het bollend ophangen van kledingstukken’. Een blouse is een kledingstuk dat als het in de broek wordt gestopt en het er een klein beetje wordt uitgetrokken lichtjes opbolt, en zo een redelijk vormeloos stuk stof vormt dat over de rand van de broek heen hangt[3].

Daarnaast is er nog ook een verschil tussen het overhemd en de blouse, namelijk de knopen. Bij het overhemd zitten de knopen aan de rechterzijde, bij de blouse zitten deze aan de linkerzijde. Hier is geen duidelijke reden voor te vinden, maar het kan te maken hebben met dat de vrouw uit de midden- of hogere klasse in de achttiende en negentiende eeuw een kleedster hadden. De kleding was zo ingewikkeld dat het onmogelijk was dat de vrouw dit in haar eentje aan kon doen, te denken aan een korset, met blouse, meerdere rokken, een over-rok met daar weer een jasje overheen.[4] Voor een rechtshandige kleedster is het gemakkelijker als de knopen voor haar aan de rechterkant zitten.

De kraag

Een ander interessant en ook technisch weetje over de blouse is de kraag. De kraag vormt zich nauwsluitend om de nek heen, maar anders dan bij andere kledingstukken die nauwsluitende om de nek vormen is de kraag aangezet. Bij andere kledingstukken is het namelijk zo dat deze vanuit dezelfde lap stof worden gevormd, denk hier bijvoorbeeld aan een coltrui.

De kraag en de blouse worden aan elkaar vastgezet op de nek-lijn. Voor ons is dit erg vanzelfsprekend, maar dit is niet altijd zo geweest. Zoals het wit van het gehele overhemd als statussymbool werd gezien, zo was dit ook van toepassing bij de kraag. In 1827 ontwikkelde Hannah Montegeau de aangezette kraag omdat de losse kraag makkelijker kon worden gewassen dan een heel overhemd[5]. Telkens als het kledingstuk gewassen moest worden werd de kraag losgemaakt en gewassen om vervolgens, als deze weer stralend wit was geworden, weer aan te zetten. Zo bleef het stukje van het overhemd dat je kon zien (de kraag) wit. Wat er onder de bovenkleding gebeurde (dus nog het onderhemd eigenlijk) was niet belangrijk, want men zag deze niet.

De blouse en zijn vele stijlen

Pas vanaf de 19de eeuw werd de blouse steeds vaker gedragen door vrouwen. Sindsdien heeft het kledingstuk veel verschillende stijlen gehad. Zo droegen vrouwen in de 19de eeuw de blouse gecombineerd met een lange rok, de kragen hoog en de mouwen lang. De witte blouse met een rok was een hele gebruikelijke combinatie[6]. Dit duurde door tot begin 20e eeuw, waar de blouse ook meerdere variaties kreeg met rushes en kant. Zo was rond 1910 de blouse met de ‘pouter pigeon’ in de mode[7]. De blouse is vernoemd naar de kropduif, in het Engels: pouter pigeon. Het kledingstuk heeft een kanten bewerking vanaf de kraag tot aan de taille en zorgt ervoor dat de borst  hoog lijkt te staan, net als bij de kropduif.

Steeds verder de 20eeuw in werd de kleding voor vrouwen losser en gemakkelijker, dit kwam onder andere door de Eerste Wereldoorlog, maar ook de industrialisatie. Dit maakte er ook voor dat de blouse gedragen werd door meerdere vrouwen uit andere sociale klassen. Zo kwam de ‘jumper-blouse’ vanaf de jaren 1920 in de mode. Het kledingstuk was makkelijk te dragen. Deze blouse droeg men niet ingestopt in de rok maar juist eroverheen. De jumper-blouse kwam tot net onder heupniveau en had soms een matrozenkraag, daarbij droegen ze deze soms met riem om de middel of met een sjaal.

Vanaf de jaren 1930 kreeg de blouse weer de vorm van het mannenoverhemd, gedragen door stijliconen als Katherine Hepburn, Audrey Hepburn, Marilyn Monroe en vele anderen. Door de jaren heen kwamen er steeds meer variaties in de blousestijlen. Zo waren bloezen met korte mouw in de mode, of met pofmouwen, of met een kleinere ‘Peter Pan’-kraag. Maar ook varieerde het in suçon (insnijding in kleding om deze goed af te kleden) gebruik, de ene keer nauwsluitend om het lijf en de andere keer wijd uitlopend. De blouse kwam telkens in weer een nieuwe stijl in de mode, en vandaag de nog steeds.

In de 20ste eeuw ontstaan er een oneindig veel variaties op de blouse, waaronder de blousejurk, knoopblouse, doorkijkblouse, safariblouse, westernblouse etc.[8]. De blouse is nog altijd een veel gedragen kledingstuk. De blouses variëren namelijk enorm in stijl, dit door zijn lange geschiedenis. Zo kan de blouse netjes en nauwsluitend gedragen voor op de werkvloer, maar kan deze ook wijd uitlopend en nonchalant in de vrije tijd worden gedragen, net wat je stijl is. Met de blouse kan je echt alle kanten op, het is een onmisbaar item in elke kledingkast geworden.

Dit thema is tot stand gekomen in samenwerking met Vakblad Kleur & Stijl
 

Auteur
Malou Sumah
Educatiemedewerker mbo-mode