De eerste helft van de negentiende eeuw

Er is geen eeuw waarin het silhouet van de vrouwenmode zó vaak en zó drastisch verandert als in de negentiende eeuw. Het is een middel om een bepaalde sociale status uit te drukken en is, mede daardoor, onderhevig aan strenge kledingetiquette. Het tempo waarin modes elkaar opvolgen groeit doorheen de eeuw. Het verdwijnen van de gilden, de opkomst van een modernere manier van winkelen en ook de technologische vooruitgang dragen bij aan deze versnelling.

1
 
Amsterdam Museum
favoriet  0
 
Collectie

Witte japon, kort overlijfje en paar manchetjes van kant. Zie afzonderlijke subnummers.

Museum Rotterdam
favoriet  0
 
Collectie

Broche. Ovaal portretminiatuur van jonge vrouw binnen ovaal geaccouleerd zilveren sierlijstje gezet met geslepen spiegelende steentjes.

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

Japon van roomkleurige zijde met ingeweven ruitmotiefje, gegarneerd met rood/ en groen chenilleborduursel, op de mouwtjes en langs de rokzoom, met

Link

Vrouw gekleed in een japon met opstaande kraag, korte mouwen en sleep. Accessoires: parasol afgezet met franjes, hoed met sluier, lange handschoenen.

Amsterdam Museum
favoriet  0
 
Collectie

Empire japon van wit katoen met een kort lijfje en een brede open geborduurde rand.

Centraal Museum
favoriet  2
 
Collectie

Drie meter lange sleep van lavendelkleurige moiré-zijde geborduurd met chenille en glazen imitatieparels, afkomstig van de familie Both Hendriksen

Centraal Museum
favoriet  1
 
Collectie

Besteedster van groene zijde met been, koper en hout. Het handvat is zeer fijn gesneden, mogelijk aziatisch.

Museum Rotterdam
favoriet  0
 
Collectie

Vouwwaaier met een montuur van aaneengesloten benen van been met een klein handdeel.

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

Japon van goudkleurige zijde met ingeweven diagonaal verlopend streepje, verhoogde taille, deels gefronste mouwen

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

Diadeem in Empire stijl met haarkam van goudkleurig metaal met rode glaskralen als imitatie-edelstenen

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  7
 
Collectie

Japon van groene zijde met ingeweven satijnstrepen, waarin geel chiné-effect dat ballenpatroon suggereert

Amsterdam Museum
favoriet  0
 
Collectie

Paar lage open schoenen van groene zijde met kruislinten, zonder hak, hof rechter leest.

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Hoog zwart vilten heren cylinderhoed, gevoerd met zwart leer en creme linnen.

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

Jas (man) van donkergroen laken

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Fries Museum
favoriet  0
 
Collectie

Mouwloos empire vest van gestreepte stof, geel en lichtblauw, hoge staande kraag, paarlemoeren knoopjes

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Een wit linnen herenhemd met jabot.

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

1 paar schoengespen. Smalle rechthoekige koperen gespen, gedeeltelijk geribbeld, gedeeltelijk met ruitmotiefjes versierd

Rijksmuseum Amsterdam
favoriet  0
 
Collectie

In de eerste jaren van de 19de eeuw waren vooral transparante stoffen in lichte kleuren geliefd.

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

'Cashmirshawl' van oranje wol met bloemmotieven en naturelkleurige franje

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

Japon van dunne oranje/gele changeantzijde, lange mouwen waarover korte pofmouwtjes, mouwen en hals gegarneerd met ruches

Museum Rotterdam
favoriet  0
 
Collectie

Halfcirkelvormige tasbeugel, gehaakt tussenvakje aan binnenbeugel, sluitknop. Bordeauxrood gehaakt tasje met transparante kraaltjes.

favoriet  1
 

De redingote is een verbastering van het Engelse 'riding coat'. Deze jas-jurk staat aan basis van onze latere vrouwenjas. In deze blog een nadere beschrijving van deze moeder van de vrouwenjas.

Rijksmuseum Amsterdam
favoriet  0
 
Collectie

Dit is de luifelhoed in zijn meest extreme vorm. De luifel steekt twintig centimeter naar voren en is verstevigd met 23 baleinen van metaaldraad.

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Rood en geel gestreepte tafzijden japon. roestbruin, cognac en beige gestreepte tafzijde, garnering van zijden satijnen biezen.

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Damesjas uit het eerste kwart van de 19de eeuw, geïnspireerd op de Engelse riding coat voor heren, wat nog te zien is aan de militaire details.

Link

Vrouw, op de rug gezien, met op het hoofd een hoed versierd met 'Blonde (kloskant). Zij draagt een redingote van merinowol. Overschoenen of patijnen met hoge standringen.

Link

Redingote met brandebourgs. Lange broek. Accessoires: hoge hoed, handschoenen, wandelstok, schoenen met hakken en vierkante neuzen. Het kostuum van de jongen komt uit het atelier van M.Cior-Cury. Jas, vest en lange broek. Geplooide kraag. Hoge hoed. Schoenen met vierkante neuzen.

Link

Vrouw gekleed in een redingote van fluweel versierd met brandebourgs van fluweel, kleine 'rouleaux', 'roses'(rozetten?) en satijnen knopen, door Bouhot. Op het hoofd een hoed van satijn versierd met struisveren. Verdere accessoires: armbanden om beide polsen, zakdoek, schoen. Figuur in eenzelfde redingote, op de rug gezien.

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Twee identieke armbanden van gietijzer, elk bestaande uit 8 langwerpige ornamenten en een vrouwenkopje met druiventrossen in het haar.

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Zwart gietijzeren (fer de Berlin) kam voor in het haar. Bovenrand: rozentakjes flankeren voorstelling van Venus en Vulcanus.

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

Japon van bruine ripszijde, garnering van bladmotieven van de stof met bruine zijden bies op de rok en op de mouwen, op lijfje draperie van bruine

Link

Portret van een onbekende vrouw, misschien de echtgenote van J.W. Beynen. Hier afgebeeld in een empire japon met kasjmier sjaal.

Amsterdam Museum
favoriet  0
 
Collectie

Japon van wit katoen. Ovale hals met platte kraag, die op de schouders openvalt. Schapenboutmouwen.

Amsterdam Museum
favoriet  0
 
Collectie

Witte canezou met hoge boord met strik, kanten randen en borduurwerk.

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

Damesschoentjes, ivoorkleurig (vergeeld) katoenen satijn, afgebiesd met bruin linnen. Bruine linnen banden om de enkel te strikken

Amsterdam Museum
favoriet  0
 
Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

Habit à la française, bestaande uit jas, vest, lange broek en kuitbroek met klepsluiting van zwarte wol (laken)

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Zwart lederen laarzen met schachten hoog tot op de kuit. Duidelijk te zien is de schoenschachtvorm. De naaisteekjes zijn geel.

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Mahoniehouten maatstok (Nederlandse el) met ivoren balustervormige knop, koperen punt en schaalverdeling.

Amsterdam Museum
favoriet  0
 
Collectie

Japon van katoen bedrukt met bloemmotief in roze, donkerrood, lichtblauw, zwart, groen, geel, donker en lichtbruin.

Fries Museum
favoriet  0
 
Collectie

Biedermeier jurk van bedrukt katoen met schapenboutmouwen, bruin met rood-groen gebloemd banen en bijpassende pelerine kraag met ruche (B)

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Zijden 3-kanten doek met aan 2 zijden lange veel tintige franje (aangeknoopt); grote ingeweven ruit van 18 x 18 cm.

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Het belangrijkste vormgevende kledingstuk van de 19de-eeuwse mode: het korset.

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

Japon van bedrukte katoen, lila met witte uitsparingen met groene takjes en rood/zwarte boeketjes, gigot- of schapepootmouwen, gegarneerd met strik

Amsterdam Museum
favoriet  0
 
Collectie

Tule en gaas, in vier verschillende tinten lila geborduurd. Aan weerszijden van de bol twee boeketjes van kunstbloemen.

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

Ensemble van bedrukte lilapaars gestreepte katoen met bloemboeketjes, bestaande uit kort jak en wijde, rondom aangerimpelde rok, gedragen op Scheve

Rijksmuseum Amsterdam
favoriet  0
 
Collectie

Armband. Goud, verguld zilver, diamanten en haar. Duitsland en Nederland (?), ca. 1845 - 1850.

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Tasje met 3-delige horizontale geleiding, door koordjes met bouilonné, rouches en strikjes aan de zijkant en een dubbel koordje met twee kralen.

Museum Rotterdam
favoriet  0
 
Collectie

Hoge hoed van grijsbruin haarvilt of flausch, hoge cilindrische bol afgezet met crèmekleurig ripslint, strik en metalen gesp.

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Wandelstok van berkenhout met ivoren knop, waarop twee ineengestrengelde handen boven een bouquetje.

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

Vest (man) van bruin satijn, garnering van bladerranken van bruine borduurzijde en groen/beige chenille, achterpand van bruin katoen, voering van w

Centraal Museum
favoriet  0
 
Collectie

Gouden zegelring met ingevatte rond de hele ring lopende, zich in het midden verbredende kornalijnen band, die zich verdikt tot het stempel gedeelt

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

Avondjapon van groen/crème/roze gestreepte zijde met ingeweven bouquetjes, vermoedelijk vermaakt exemplaar van 18de-eeuwse zijde

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

Zondagse japon van dienstbode, van schotse wollen ruit in groen, bruin, rood, oker en blauw

Museum Rotterdam
favoriet  0
 
Collectie

Twee zwarte kammen, iets gebogen, elke kam voorzien van vijf bruine pijpenkrullen gevormd uit echt haar.

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

Japon van geruite changeantzijde in roze, groen, rood en blauw

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  1
 
Collectie

Vouwwaaier, montuur van zwart gelakt hout met gouden beschildering, blad van papier beschilderd met Chinese figuren, zijden kwast

Gemeentemuseum Den Haag
favoriet  0
 
Collectie

Japon van paars/rode chageant zijde, pagodemouw met accenten van roze zijde

De eeuw begint met het slanke empire-silhouet voor vrouwen, waarbij de taillelijn hoog is. Deze schijnbaar eenvoudige jurken werden vaak in een bijzonder mooie kwaliteit stof uitgevoerd. Typisch voor deze mode is ook de kasjmier shawl die om de schouders geslagen werd.

Herenkleding

Ook bij de mannen is een slank silhouet te zien. Het meerkleurige mannenkostuum voor de heer van stand krijgt na 1820 een lange pantalon in plaats van een kuitbroek. Voorheen werd dit kledingstuk alleen door lagere standen gedragen. Verder wordt het mannenkostuum steeds donkerder van kleur; het kleurige mannenkostuum verdwijnt.

Biedermeier-japonnen

Rond 1825 wordt de empire japon verdrongen door japonnen in de Biedermeier-stijl. De taillelijn zakt in verhouding tot de japonnen in de empire-stijl en de mouwen groeien in volume uit tot de zogeheten schapenboutmouwen.

De crinoline

Vanaf 1835 beginnen de rokken in wijdte toe te nemen door de komst van de crinoline. Dit was in beginsel een onderrok verstevigd met paardenhaar (Frans: crin) die onder de rokken werd gedragen om meer volume te creëren.

Het korset

De taille wordt steeds smaller ingeregen met behulp van het korset. In de jaren ’40 en ’50 van de negentiende eeuw eindigt het lijfje van de japon in een spitse punt waardoor de taille nog slanker lijkt.

Beeldredactie: Anneclaire van Veelen.

Auteur
Modemuze