Tweedelige baljapon bestaande uit lijfje en rok

 

Deze bijzondere, tweedelige baljapon van ivoorkleurige zijdesatijn en fluweel is in 1886 ontworpen door Charles Frederick Worth. De Engelsman wordt als grondlegger van de haute couture gezien en...

Maker
Worth
Objectnummer
24808/001-002
Instelling
Centraal Museum
Periode
1886
Herkomst
schenking, 1984-12-20

Deze bijzondere, tweedelige baljapon van ivoorkleurige zijdesatijn en fluweel is in 1886 ontworpen door Charles Frederick Worth. De Engelsman wordt als grondlegger van de haute couture gezien en is een van de eersten die zijn naam letterlijk verbindt aan zijn ontwerpen. Tot die tijd blijven de makers van kledingstukken vrijwel altijd anoniem. In de tailleband aan de binnenkant van het lijfje van de japon is te lezen: ‘PARIS Worth PARIS’, verwijzend naar de Franse hoofdstad waar Worth vanaf 1858 aan de Rue de la Paix een modehuis heeft dat zijn naam draagt. Het ‘signeren’ van kledingstukken is inmiddels niet meer weg te denken; niet de kwaliteit, maar het ingenaaide label is bepalend voor de waarde van een specifiek ontwerp. Deze baljapon is gevonden op de zolder van de Bijenkorf in Amsterdam en vervolgens in 1984 aan het Centraal Museum geschonken. Helaas is niet meer te achterhalen wie er in geschitterd heeft.

 

De Engelsman Charles Frederick Worth (1825-1895) wordt gezien als de grondlegger van de haute couture. Worth werkte vanaf 1845 in Parijs, eerst onder meer als winkelbediende, pas later als zelfstandig ontwerper. In 1858 opende hij samen met zakenpartner Otto Bobergh het modehuis Worth & Bobergh. Al snel bouwde hij een welgestelde klantenkring op, inclusief actrices en leden van koningshuizen. Als gevolg hiervan legde hij zich voornamelijk toe op avondkleding, hofkleding en bijvoorbeeld maskeradekostuums. De vraag naar ontwerpen van zijn hand groeide gestaag. In 1867 werd de naaimachine van Isaac Singer in gebruik genomen in ateliers, waardoor er eenvoudiger aan de vraag kon worden voldaan. Uiteindelijk had Worth een atelier waar 1200 naaisters werkten. Worth was de eerst modeontwerper die zijn naam door middel van een etiket verbond aan een ontwerp: voor die tijd was de maker vrijwel altijd anoniem. Inmiddels is het ‘signeren’ van kledingstukken niet meer weg te denken; niet het ontwerp, maar het label bepaalt vaak de waardering voor een kledingstuk. In 1886 ontwierp Worth deze tweedelige japon, die 1984 aan het Centraal Museum is geschonken. Vanuit zijn achtergrond in de zijdenhandel en stoffenwinkels had de couturier grote kennis van stoffen en dat is terug te zien in deze japon. De sterk getailleerde baljapon is vervaardigd van ivoorkleurig zijden satijn met veelkleurige ingeweven bloemen op de rok. Aan de achterzijde bevindt zich een queue die uitloopt in een ivoorkleurig sleep. Het lijfje is aan de voor- en achterkant verstevigd met baleinen en sluit middenvoor met een koordje. Het decolleté en de kleine mouwtjes zijn afgezet met ivoorkleurig machinaal kant. Opvallend is de vrij strenge puntige donkergroene fluwelen decoratie rondom de taille. Op de tailleband aan de binnenkant van lijfje is een etiket waarop ‘PARIS Worth PARIS’ staat.

Het museum bezit een tweede japon van Maison Worth van een latere datum: een avondjapon van zwart zijden crêpe-georgette met een garnering van groene, turquoise en grijze kraaltjes en strass uit ca. 1926 , die qua model typisch is voor de jaren 1920; recht en kort waardoor vrouwen een androgyn uiterlijk kregen, wat in deze periode zeer modieus was. Na de dood van de couturier is Maison Worth voorgezet om pas in 1956 zijn deuren te sluiten

This exquisite two-piece, ivory coloured silk satin and velvet ball gown was designed by Charles Frederick Worth in 1886. The Englishman was the pioneer of haute couture and one of the first designers to literally attach his name to his designs. Until then they had almost always remained anonymous. 'PARIS Worth PARIS', referring to the French capital where Worth opened his first fashion house in 1858 in the rue de la Paix, is printed on the waistband inside the bodice. It is now impossible to imagine that garments would not be 'signed'; it is no longer the quality, but the label on a garment which determines the value of a specific design. This ball gown was found in the attic of department store the Bijenkorf in Amsterdam and consequently donated to the Centraal Museum in 1984. Unfortunately we haven't managed to trace who stole the show when wearing it.

001: Rok. Voorkant rok: vrij rechte rok van crêmekleurig satijn met fluwelen bloemen en een baan van groene zijden fluweel met plooi. Op beide zijden een lang schootje met plooitjes en ingestikte groene zijden fluwelen punten. Dit schootje is aan de zijnaden vastgestikt in plooien en afgewerkt met een satijnen strik. Aan de voering een plooirand die ca. 2 cm. onder de rok uitkomt.

Aan de achterkant een queu uitlopend in een sleep van crêmekleurig satijn. Echte baleinen? en diverse voeringen. ivoorkleurig zijden satijn met ingeweven bloemen van veelkleurig zijden fluweel, garnering van groen zijden fluweel.

002: Lijfje. Sterk getailleerd en crêmekleurig. Loopt middenvoor en middenachter uit in een diepe punt die voor van groene zijden fluweel is en achter van crêmekleurig satijn. De hals is laag uitgesneden en afgezet met machinale kant, dat achter de hals opstaat d.m.v. ijzerdraadjes. Op de rug een groene zijden fluwelen punt. Kleine mouwtjes van machinale kant, die aan de bovenkant open vallen. Aan de voor- en achterkant is het geheel verstevigd door baleinen. Het lijfje sluit middenvoor met een koordje.

Baljapon van ivoorkleurig zijden satijn met ingeweven bloemen van veelkleurig zijden fluweel, garnering van groen zijden fluweel (beschrijving in cat. Mode en kostuums, 1996)

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie

Reactie