Jan Jansen - 50 years of shoe design

De waarschijnlijk grootst bewaard gebleven schoenencollectie ter wereld, ontworpen door één man. De Amsterdamse ‘Master of Shoe Design’ Jan Jansen (1941) is wereldberoemd meesterontwerper. In de geschiedenis van het schoenontwerp neemt hij een significante positie in en bracht hij de afgelopen 50 jaar zowel nationaal als internationaal de waardering voor de schoen naar een hoger niveau.

Jansen ontwierp ruim 4000 schoenen, geprezen om de combinatie tussen functionaliteit en uniek design. Origineel en eigenzinnig zijn ze allemaal; van de ‘klomp’ Woody uit 1969, de bamboeschoen uit 1973, de ‘high heel’ sneaker uit 1977, de schoen met zweefhak Love uit 1989 tot de X-ray met 3D geprinte zool met United Nude in 2017. Speciaal voor CODA heeft Jansen samen met zijn vrouw. Tonny uit zijn rijke archief een selectie van 75 schoenen gemaakt. Een greep uit 50 jaar meesterlijk schoenontwerp. Jan Jansen - 50 years of shoe is te zien van 13 december 2018 tot en met 20 januari 2019.

Tachtig jaar schoenconstructie

“Als kleuter zag ik een foto van een paardentram uit de 19e eeuw. Ik dacht: ‘wat geweldig dat iemand die foto gemaakt heeft.’ Dit is geschiedenis. Als teenager dacht ik: ‘ik wil iets ontwerpen wat nog nooit iemand anders bedacht heeft.’ Als twintiger dacht ik: ‘dat doe ik wel even.’ Als dertiger dacht ik: ‘ik ben mislukt. Ik voel me rot. Ik moet huiswerk gaan maken.’ Als veertiger dacht ik: ‘ik ben redelijk goed bezig. Ik heb al een hoop geleerd.’  Als vijftiger dacht ik: ‘ik heb mijn huiswerk goed gedaan. Ik voel me goed.’ Als zestiger dacht ik: ‘er zijn niet zo veel mensen meer in mijn vak waar ik nog wat van leren kan. Ik word maar professor.’ Als zeventiger dacht ik: ‘ik heb altijd eerst aan het product gedacht en daarná aan het geld. Dat had ik moeten combineren. Maar ik ben wel blij met de schoenen die ik bewaard heb.’ Dit is geschiedenis. Binnenkort hoop ik tachtig te worden. Wat zal ik dan denken? In ieder geval zal ik nog een schoenconstructie ontwerpen die nog nooit iemand anders bedacht heeft. In ieder geval zal ik aan Tonny denken als mijn grote liefde, inspiratiebron en muze vanaf 1958 tot de dag van vandaag. Samen hebben wij twee prachtige kinderen gekregen en twee idem dito kleinkinderen. Zonder Tonny zou ik niet geworden zijn wie ik nu ben. Misschien denk ik ook: ‘non je ne regrette rien’ en ‘I did it my way’ en ‘laat mij, laat mij, laat mij m’n gang maar gaan’. Ik heb het altijd zo gedaan.” - Jan Jansen, 2018. 

Al in zijn kinderjaren wordt Jansen omringd door schoenen. Honderden paren komen voorbij in zijn ouderlijk huis. Zijn vader brengt deze mee als vertegenwoordiger van de kinderschoenenfabriek Nimco in Nijmegen. In 1961 ontwerpt hij zijn eerste eigen schoen; de Me. Een zwarte herenschoen in maat 41.5, zijn eigen schoenmaat. In 1962 verhuist hij naar Rome om in de leer te gaan bij onder andere Follie en Albanese. Deze beslissing is volgens Jansen cruciaal geweest bij het verloop van zijn carrière. Als één van de eerste schoenontwerpers start hij bij terugkomst in Nederland (1963) een atelier met op bestelling - ‘unica’-  gemaakte schoenen. In 1968 opent hij een winkel in de Runstraat in Amsterdam. Tonny is hier gastvrouw en zal dit ruim veertig jaar blijven doen. Naast de ‘unica’ worden de schoenen nu ook in kleine series gemaakt onder zijn eigen naam; het label Jan Jansen dat uit zal groeien tot groots. Designerschoenen met de perfecte balans tussen vorm, kleur en materiaal. Jansen ontwerpt al die jaren volgens hetzelfde principe. Hij maakt alleen schoenen die hij zelf wil maken, waarbij hij op zoek gaat naar de grenzen van het schoenontwerp. Zoals modeontwerpers Viktor en Rolf het goed verwoorden: “hij interesseert zich niet voor trends; de mensen volgen hém wel.” Bij het ontwerp is het enige wat voor hem telt dat vrouwen goed kunnen lopen op zijn schoenen.

Grote inspiratiebronnen voor Jansen zijn Salvatore Ferragamo, Roger Vivier, Salvador Dalí, Henry Moore en in het bijzonder grafisch ontwerper Swip Stolk. In het werk van deze meesters vindt hij verwantschap. Inmiddels heeft Jansen wereldwijd zelf een voorbeeldfunctie, onder andere voor de nieuwe generatie Japanse schoenontwerpers wanneer hij in 2006 als hoogleraar aan de Bunka Fukusogakin Academie in Tokio als hoogleraar wordt aangesteld. Zijn ontwerpen zijn over de hele wereld op meer dan veertig plekken geëxposeerd, met al in 1966 het unieke moment waarop Jansen als eerste niet-autonome kunstenaar exposeert in het Stedelijk Museum te Amsterdam. Gedurende zijn loopbaan ontving hij vele prijzen, waaronder in 1989 de Emmy van Leersum prijs en de prestigieuze Grand Seigneur in 1995. In 2002 volgt daarop de Oeuvre prijs van het Fonds voor Beeldende Kunsten, Vormgeving en Bouwkunst. 

Na 50 jaar is Jansen nog steeds dezelfde ontwerper als toen hij achttien was. Met eenzelfde visie van 1961 tot nu; “hands do have other senses than brains”. Jan Jansen - 50 years of shoe design toont 75 werken uit het archief van Jan Jansen. Een unieke kijk op 50 jaar schoenontwerp door de meester in zijn vak, speciaal geselecteerd voor CODA.

Ga voor meer informatie naar de website van Coda

 

Doe een aanvulling

Vul deze informatie aan of geef een reactie

 
 
Locatie
Coda Apeldoorn
Datum
13 december 2018 tot 20 januari 2019
Type
Tentoonstelling